W dniu 21 października 2026 roku na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu odbyła się ceremonia pogrzebowa 49 członków polskiego podziemia niepodległościowego, którzy padli ofiarą terroru komunistycznego. Wśród pochowanych znaleźli się trzej żołnierze Armii Krajowej Obwodu Dębica oraz ich współpracownik ze Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Uroczystości były poświęcone pamięci osób, które, pomimo zakończenia II wojny światowej, kontynuowały walkę o niepodległość Polski i znalazły się w ogniu represji ze strony komunistów.
W Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych pochowani zostali:
- ppłk Ludwik Marszałek „Zbroja” (1912–1948) – oficer Wojska Polskiego, komendant AK Obwodu Dębica oraz kierownik Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
- kpt. Jan Klamut „Górski” (1913–1948) – oficer Obwodu AK Dębica, współpracownik Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Kłodzku.
- por. Stanisław Dydo „Steinert” (1922–1948) – żołnierz dywersji w Obwodzie AK Dębica, pełniący funkcję kierownika Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Wraz z nimi pochowano także Władysława Ciska „Roma” (1921–1948), żołnierza Bazy AK w Budapeszcie oraz kierownika Wydziału Informacji Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Wszyscy czterej zostali zamordowani 27 listopada 1948 roku we Wrocławiu.
Hołd dla ofiar komunistycznych represji
W uroczystościach wziął udział Prezydent RP Karol Nawrocki, który podkreślił w swoim przemówieniu wagę pamięci o żołnierzach podziemia niepodległościowego oraz ich poświęcenie dla wolnej Polski.
Prezydent nawiązał do słów Łukasza Cieplińskiego „Pługa”, mówiąc o „niespełnionych snach, które powstają z mogił”, i wyraził wdzięczność rodzinom ofiar oraz historykom za ich zaangażowanie w przypominanie o zamordowanych.
Prezydent złożył wieniec przy Pomniku „Ofiarom Terroru Komunistycznego 1945–1956”.
Na zakończenie, w kaplicy cmentarnej odprawiono mszę w intencji ofiar reżimu komunistycznego, a później miała miejsce ceremonia pochówku w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych. W uroczystościach uczestniczyły rodziny zamordowanych oraz przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, wojska, instytucji publicznych oraz środowisk patriotycznych. W obecności był także zastępca burmistrza Dębicy Maciej Małozięć.
Pogrzeb był częścią działań Instytutu Pamięci Narodowej, który prowadził badania i upamiętnienie miejsc pochówku ofiar represji komunistycznych. W latach 2024–2026 na Cmentarzu Osobowickim realizowano ekshumacje szczątków z dawnych kwater więziennych, gdzie po wojnie potajemnie grzebano zamordowane osoby.
Ceremonia stanowiła hołd dla żołnierzy, którzy za swoją działalność niepodległościową zapłacili najwyższą cenę i przez wiele lat pozostawali bez godnego miejsca spoczynku.